Pięć państw chce mniejszego budżetu UE. Spór dotyczy planu wartego niemal 2 bln euro

Niemcy, Dania, Finlandia, Holandia i Austria domagają się ograniczenia wzrostu budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Komisja Europejska proponuje ramy finansowe o wartości prawie 2 bln euro.

Komisja przedstawiła projekt wieloletnich ram finansowych odpowiadający średnio 1,26 proc. dochodu narodowego brutto UE. Ma on zwiększyć elastyczność wydatków i zapewnić więcej środków na bezpieczeństwo, konkurencyjność, innowacje oraz nowe wyzwania. Pięciu dużych płatników netto uważa jednak, że proponowana skala wzrostu jest zbyt duża i może nadmiernie obciążyć podatników.

Mniej transferów, więcej nowych priorytetów

Według Reutersa pięć państw chce zmniejszenia planu o kilkaset miliardów euro. Jednocześnie opowiadają się za mocniejszym finansowaniem obronności, bezpieczeństwa, innowacji, konkurencyjności i zarządzania migracją. Oznacza to konflikt nie tylko o całkowitą wielkość budżetu, lecz także o strukturę wydatków: państwa będące beneficjentami polityki spójności i rolnictwa obawiają się ograniczenia tradycyjnych funduszy. Pięć stolic podkreśla przy tym, że nowe zadania Unii nie mogą automatycznie oznaczać proporcjonalnego zwiększania wszystkich dotychczasowych programów. To zapowiada trudne negocjacje z krajami oczekującymi utrzymania wysokich transferów regionalnych i rolnych.

Hiszpania proponuje rozłożenie kosztów zadłużenia

Madryt przedstawił pomysł wydłużenia spłaty unijnego zadłużenia zaciągniętego po pandemii do 2058 roku. Według Reutersa mogłoby to uwolnić około 70 mld euro na inne cele. Rozwiązanie wymagałoby jednak zgody państw członkowskich. Negocjacje budżetowe będą więc dotyczyć jednocześnie wysokości składek, priorytetów wydatkowych i sposobu obsługi wspólnego długu. Dla Polski stawką pozostają zarówno fundusze rozwojowe, jak i nowe instrumenty bezpieczeństwa. Ostateczna konstrukcja wymaga jednomyślnej zgody państw członkowskich, a potem odpowiednich decyzji instytucji unijnych, dlatego obecne propozycje są punktem wyjścia do negocjacji, a nie przesądzonym wynikiem.