Budżet 2027: deficyt 282,6 mld zł i 4,51 proc. PKB na obronę

Rząd przyjął projekt budżetu państwa na 2027 r. Zakłada 695 mld zł dochodów, 977,6 mld zł wydatków i 282,6 mld zł deficytu. Największym politycznym testem będzie pogodzenie rekordowych potrzeb obronnych i zdrowotnych z próbą ograniczenia nierównowagi finansów publicznych.

282,6 mld zł deficytu

Projekt budżetu na 2027 r. jest dokumentem, w którym liczby dotyczące bezpieczeństwa i usług publicznych wyraźnie konkurują z celem ograniczania deficytu. Dochody państwa mają wynieść 695 mld zł, wydatki 977,6 mld zł, a różnica między nimi 282,6 mld zł. Rząd zakłada przy tym wzrost PKB o 3 proc. oraz średnioroczną inflację na poziomie 2,8 proc.

Najmocniejszą pozycją po stronie wydatkowej pozostaje bezpieczeństwo. Na obronność przewidziano 198,1 mld zł, czyli 4,51 proc. PKB. To skala, która z jednej strony odpowiada na pogorszenie otoczenia strategicznego Polski, z drugiej ogranicza pole do szybkiego schodzenia z deficytem. Wydatki zdrowotne mają sięgnąć 274,1 mld zł, a na bezpieczeństwo wewnętrzne zaplanowano 36,5 mld zł. Prasarium opisywało wcześniej powiązany wątek i jego szerszy kontekst.

Premier Donald Tusk określił projekt jako „elementarnie odpowiedzialny”. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podkreśla natomiast, że Polska chce ograniczać nierównowagę, ale robi to w warunkach bardzo wysokich nakładów obronnych. W praktyce oznacza to, że rząd próbuje przekonać rynek i instytucje europejskie, iż wysoki deficyt nie jest rezultatem utraty kontroli nad finansami, lecz kosztów bezpieczeństwa i inwestycji.

Obronność i zdrowie zjadają przestrzeń fiskalną

Ekonomiści zwracają uwagę, że projekt pozostaje obarczony znacznym ryzykiem. Nie chodzi tylko o to, czy wzrost gospodarczy osiągnie prognozowane 3 proc., ale także o koszty obsługi długu, wykonanie dochodów podatkowych i ewentualne nowe wydatki w trakcie roku. Każde osłabienie koniunktury może zwiększyć różnicę między planem a wykonaniem.

Dla obywateli najważniejsze będzie to, czy wysoki poziom wydatków przełoży się na widoczne efekty: modernizację armii, dostępność świadczeń zdrowotnych, inwestycje kolejowe i drogowe. Sam nominalny wzrost nakładów nie odpowiada na pytanie o efektywność. Budżet będzie więc oceniany nie tylko przez pryzmat deficytu, ale też jakości wydawania pieniędzy.

Projekt trafi teraz do parlamentu. W kolejnych tygodniach spór będzie dotyczył zarówno konkretnych pozycji, jak i sposobu finansowania całego planu. Dla rynku kluczowe będą kolejne informacje o potrzebach pożyczkowych państwa oraz to, czy rząd pokaże wiarygodną ścieżkę stopniowego ograniczania deficytu w następnych latach.

Wysoki deficyt trzeba więc czytać razem z profilem wydatków, a nie jako pojedynczą liczbę oderwaną od struktury budżetu. W przypadku Polski duża część presji wynika z równoczesnego finansowania obronności, ochrony zdrowia i programów publicznych. To nie znosi pytania o trwałość finansów państwa. Przeciwnie: im większa część wydatków ma charakter politycznie lub strategicznie trudny do ograniczenia, tym ważniejsze stają się wiarygodne dochody, tempo wzrostu gospodarczego oraz koszt refinansowania długu. Właśnie dlatego wykonanie budżetu w 2027 r. będzie testem nie tylko dla Ministerstwa Finansów, lecz także dla założeń makroekonomicznych przyjętych przez cały rząd.

Dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw projekt nie oznacza automatycznie jednej, natychmiastowej zmiany. Jego znaczenie ujawnia się pośrednio: przez politykę podatkową, skalę inwestycji publicznych, koszty obsługi długu i przestrzeń na reagowanie w razie spowolnienia. Jeżeli wzrost okaże się słabszy od założeń albo dochody podatkowe będą niższe, rząd stanie przed wyborem między dodatkowymi oszczędnościami, większym zadłużeniem lub zmianą części planów. Jeżeli prognozy się sprawdzą, łatwiej będzie argumentować, że wysoki deficyt jest przejściowym kosztem bezpieczeństwa i inwestycji, a nie trwałą cechą polityki fiskalnej.

Źródła

• Rzeczpospolita – projekt budżetu 2027
• Business Insider – Domański o budżecie
• Gov.pl – założenia makroekonomiczne