Nowe zatrzymanie w sprawie Nord Stream. Ukraina na stole

Chorwacki sąd umieścił w areszcie przedekstradycyjnym Ukraińca podejrzanego przez niemiecką prokuraturę o udział w wysadzeniu gazociągów Nord Stream w 2022 roku. Vladimir Z., opisywany jako wyszkolony nurek, został zatrzymany w Puli na podstawie europejskiego nakazu aresztowania.

Niemcy chcą ekstradycji i pełnego wyjaśnienia

Vladimir Z. został zatrzymany w hotelu w chorwackiej Puli. Sąd zdecydował o jego tymczasowym aresztowaniu do czasu rozpoznania kwestii ekstradycji do Niemiec.

Według niemieckich prokuratorów podejrzany miał być członkiem grupy odpowiedzialnej za eksplozje, które uszkodziły Nord Stream 1 i Nord Stream 2. Nie wiadomo publicznie, jakie wyjaśnienia złożył i czy przyznał się do stawianych podejrzeń.

Niemiecki minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt powiedział, że Berlin ma „silny interes w wyjaśnieniu faktów” i doprowadzeniu sprawców przed niemiecki wymiar sprawiedliwości.

To już nie jest wyłącznie śledztwo o infrastrukturę

Nord Stream był jednym z najważniejszych szlaków rosyjskiego gazu do Europy. Jego wysadzenie stało się symbolem słabości europejskiej infrastruktury krytycznej i wywołało spór o odpowiedzialność za sabotaż.

Drugi podejrzany, były ukraiński oficer Serhii K., został już wcześniej oskarżony w Niemczech o kierowanie operacją w imieniu ukraińskich struktur państwowych. Zaprzecza udziałowi w wysadzeniu gazociągów.

Każdy kolejny ruch niemieckiej prokuratury jest politycznie wrażliwy, ponieważ może prowadzić do pytania, czy operacja miała charakter prywatny, wojskowy czy państwowy. Na dziś publicznie dostępne informacje nie pozwalają przesądzać tej kwestii.

Polska powinna patrzeć na sprawę przez pryzmat infrastruktury Bałtyku

Dla Polski najważniejsza lekcja nie dotyczy samego Nord Stream, którego Warszawa od lat krytykowała jako projekt zwiększający uzależnienie Europy od Rosji. Chodzi o bezpieczeństwo infrastruktury na Morzu Bałtyckim.

Gazociągi, kable energetyczne i telekomunikacyjne oraz porty stają się celami działań sabotażowych lub potencjalnymi obiektami presji. Im więcej szczegółów przyniesie śledztwo, tym lepiej państwa regionu będą mogły rozumieć sposób przygotowania takiej operacji.

Najbliższym punktem zwrotnym będzie decyzja chorwackiego sądu w sprawie przekazania podejrzanego Niemcom. Dopiero potem niemiecka prokuratura będzie mogła bezpośrednio prowadzić z nim czynności.

Śledztwo jest szczególnie delikatne z powodu politycznego kontekstu. Nord Stream był projektem niemiecko-rosyjskim ostro krytykowanym przez Polskę, Ukrainę i część państw regionu. Po pełnoskalowej inwazji Rosji gazociąg stał się symbolem błędnej europejskiej polityki energetycznej wobec Moskwy.

Jednocześnie zamach na infrastrukturę podmorską stworzył niebezpieczny precedens. Nawet państwa, które nie żałowały politycznego końca Nord Stream, muszą być zainteresowane wyjaśnieniem, kto i w jaki sposób był zdolny do przeprowadzenia operacji na dnie Bałtyku.

Zatrzymanie nurka może dostarczyć odpowiedzi technicznych: jak grupa poruszała się po regionie, skąd miała sprzęt, jak prowadziła rozpoznanie i jak omijała monitoring. Tego typu informacje mają ogromną wartość dla ochrony kabli i gazociągów.

Jeżeli niemiecka prokuratura zdoła udowodnić związek podejrzanych z ukraińskimi strukturami państwowymi, powstanie problem polityczny między Berlinem a Kijowem. Jeśli natomiast taki związek nie zostanie wykazany, sprawa pozostanie śledztwem dotyczącym samodzielnej grupy działającej w warunkach wojny.

Niemcy są szczególnie zdeterminowane, bo uszkodzenie gazociągów dotknęło ich bezpieczeństwa energetycznego i infrastrukturalnego. Chorwacja musi teraz rozstrzygnąć kwestie formalne europejskiego nakazu aresztowania, a obrona podejrzanego będzie mogła korzystać ze środków odwoławczych.

Dla państw bałtyckich sprawa powinna zakończyć się nie tylko procesem karnym, ale również zestawem konkretnych rekomendacji bezpieczeństwa. Samo ukaranie sprawców nie ochroni infrastruktury przed kolejną próbą.

Śledczy będą musieli zrekonstruować nie tylko sam moment eksplozji, ale całą logistykę operacji: wynajem jednostki, zakup i transport materiałów, poruszanie się członków grupy oraz źródła finansowania. Tego typu materiał może być ważniejszy niż pojedyncze zeznanie podejrzanego.

Sprawa może także wpłynąć na relacje niemiecko-ukraińskie. Berlin pozostaje jednym z największych dostawców pomocy wojskowej dla Kijowa, a jednocześnie jego organy ścigania muszą prowadzić postępowanie zgodnie z prawem bez względu na polityczne skutki.

To właśnie dlatego proces ekstradycji będzie obserwowany uważnie. Każde opóźnienie może rodzić spekulacje o presji politycznej, a zbyt szybkie uproszczenie sprawy groziłoby naruszeniem praw podejrzanego.

Źródła

• Reuters — Ukrainian Nord Stream blast suspect detained in Croatia — https://www.reuters.com/world/ukrainian-nord-stream-blast-suspect-detained-croatia-2026-08-21/