Satelity, drony i AI w ochronie energetyki. Rzeszów pokazuje, jak zmienia się bezpieczeństwo infrastruktury

Blisko 300 przedstawicieli administracji, wojska i biznesu uczestniczy 28–29 września w Rzeszowie w konferencji o bezpieczeństwie energetycznym. POLSA zwraca uwagę na wykorzystanie danych satelitarnych do monitorowania infrastruktury krytycznej.

Program spotkania łączy klasyczne problemy energetyki — odporność systemu, ciągłość dostaw i inwestycje — z nowymi zagrożeniami technologicznymi. Organizatorzy wskazują sztuczną inteligencję, drony i technologie satelitarne jako obszary, które jednocześnie tworzą nowe możliwości i zwiększają wymagania wobec systemów ochrony.

Co satelita może zobaczyć wcześniej niż patrol na ziemi

Dane satelitarne pozwalają obserwować rozległe obszary i porównywać zmiany w czasie. W energetyce mogą wspierać kontrolę przebiegu infrastruktury, ocenę otoczenia obiektów, skutków powodzi, pożarów czy innych zdarzeń oraz planowanie reakcji służb. Ich przewagą jest skala: jeden system może regularnie monitorować sieć rozciągniętą na setki kilometrów.

Nie zastępuje to jednak czujników i patroli naziemnych. Obraz satelitarny ma określoną rozdzielczość i częstotliwość odświeżania, a zachmurzenie ogranicza część sensorów optycznych. Dlatego skuteczny system łączy dane z wielu źródeł — satelitów, radarów, kamer, dronów, systemów SCADA oraz zgłoszeń operatorów.

AI przyspiesza analizę, ale zwiększa znaczenie jakości danych

Sztuczna inteligencja może pomagać w wykrywaniu anomalii: zmian terenu, nietypowego ruchu, przegrzewania urządzeń czy powtarzających się wzorców awarii. Największa wartość pojawia się wtedy, gdy algorytm ogranicza liczbę sygnałów wymagających ręcznej analizy i szybciej kieruje uwagę operatora na rzeczywiście nietypowe zdarzenie.

Ryzykiem są fałszywe alarmy, błędna klasyfikacja obrazu oraz zależność od jakości danych wejściowych. W infrastrukturze krytycznej decyzje nie mogą więc opierać się wyłącznie na automatycznym modelu. Potrzebne są procedury potwierdzania informacji oraz możliwość działania również wtedy, gdy system cyfrowy jest zakłócany.

Dla Polski ten kierunek ma praktyczne znaczenie, bo bezpieczeństwo energetyczne coraz częściej jest traktowane jako element odporności państwa. Ochrona sieci przesyłowych, magazynów, elektrowni i połączeń transgranicznych wymaga nie tylko fizycznych zabezpieczeń, lecz także dobrego rozpoznania i szybkiego obiegu informacji.

Znaczenie takich narzędzi rośnie również dlatego, że infrastruktura energetyczna jest rozproszona. Linie przesyłowe, stacje, magazyny i instalacje przemysłowe tworzą system, którego nie da się chronić wyłącznie fizyczną obecnością służb przy każdym obiekcie. Rozpoznanie zdalne pozwala ustalać priorytety i szybciej kierować zespoły tam, gdzie pojawia się realna anomalia.

Drugim zastosowaniem jest ocena skutków po incydencie. Porównanie obrazów sprzed i po zdarzeniu może pomóc określić skalę uszkodzeń, drogi dojazdu i obszary wymagające pilnego zabezpieczenia. W połączeniu z danymi operatorów sieci może to skracać czas od wykrycia problemu do podjęcia decyzji operacyjnej.