Strategiczne projekty surowcowe UE alarmują o braku pieniędzy. Chiny nadal mają przewagę

Część projektów uznanych przez Unię Europejską za strategiczne dla bezpieczeństwa surowcowego ostrzega przed problemami z finansowaniem i płynnością. To uderza w plan ograniczenia zależności od Chin w dostawach litu, metali ziem rzadkich i innych surowców krytycznych.

Strategiczne projekty, ale finansowanie nie nadąża

Według Reutersa 23 firmy rozwijające projekty objęte unijną inicjatywą wystosowały pilny apel o szybszy dostęp do kapitału, odbiorców i pozwoleń. Unia wybrała łącznie 60 projektów strategicznych, z czego 47 znajduje się w Europie.

Problem polega na tym, że status strategiczny nie oznacza automatycznie finansowania. Część przedsięwzięć nadal ma trudności z pozyskaniem kredytów i inwestorów, a przynajmniej jeden projekt został już wstrzymany.

Europa chce uniezależnienia, ale czas działa na korzyść Chin

Unijny Critical Raw Materials Act zakłada, że do 2030 roku UE będzie wydobywać 10 proc., przetwarzać 40 proc. i poddawać recyklingowi 25 proc. własnego zapotrzebowania na surowce krytyczne. Bez uruchomienia rzeczywistych kopalń, rafinerii i zakładów przetwarzania cele pozostaną jednak głównie na papierze.

Dla Polski temat ma znaczenie nie tylko przemysłowe. Surowce krytyczne są potrzebne w energetyce, elektromobilności, elektronice i zbrojeniach. Każde opóźnienie oznacza dłuższą zależność od importu z Chin i większą wrażliwość europejskiej gospodarki na napięcia handlowe.

Finansowanie kopalni i zakładów przetwarzania jest szczególnie trudne, bo projekty wymagają wieloletnich nakładów, a ceny surowców są bardzo zmienne. Europejskie przedsięwzięcia konkurują dodatkowo z producentami z Chin, którzy korzystają z większej skali, rozwiniętych łańcuchów dostaw i często niższych kosztów.

Bruksela stworzyła ramy finansowe o wartości około 1,7 mld euro, ale przedstawiciele projektów twierdzą, że przepływ pieniędzy jest zbyt wolny. W tym samym czasie Stany Zjednoczone zatwierdziły dziesiątki miliardów dolarów wsparcia dla podobnych inwestycji. To porównanie zwiększa presję na Komisję Europejską.

Jeśli Europa nie przyspieszy, może dojść do paradoksu: nowe fabryki baterii, elektroniki i uzbrojenia będą powstawać w UE, ale podstawowe surowce i ich przetwarzanie pozostaną poza kontynentem. W sytuacji konfliktu handlowego taka zależność może szybko stać się problemem bezpieczeństwa.

Źródła

Reuters: https://www.reuters.com/world/china/some-critical-mineral-firms-chosen-by-eu-flag-project-liquidity-concerns-2026-09-08/