Polskie firmy a AI: dystans do Europy w konkretnych liczbach

Rozmowa o sztucznej inteligencji zwykle dotyczy spektakularnych modeli, nowych urządzeń i przyszłości pracy. Tymczasem w przedsiębiorstwach znacznie ważniejsza jest odpowiedź na pytanie, kto naprawdę korzysta z tych technologii. Według Eurostatu w 2025 roku robiło to około 20 proc. firm w Unii Europejskiej, a w Polsce około 8 proc. Co mierzą te dane i dlaczego taka różnica nie zniknie po samym zakupie oprogramowania?

Eurostat w publikacji Digitalisation in Europe – 2026 edition opisuje stosowanie AI przez firmy na podstawie danych za 2025 rok. W całej Unii wskaźnik osiągnął około 20 proc., wobec 13 proc. w 2024 roku. W Polsce było to około 8 proc. To wynik niższy niż unijna średnia, ale nie można wyciągać z niego wniosku, że wszystkie polskie przedsiębiorstwa są technologicznie zacofane. Badanie ma określoną populację i metodologię. Różnice branżowe, wielkość firm, definicja używania AI oraz dostęp do pracowników o odpowiednich kompetencjach mają ogromne znaczenie. Wielka korporacja z działem informatycznym może wdrażać narzędzia znacznie szybciej niż zakład świadczący usługi lokalne. Warto też odróżniać okazjonalne korzystanie z chatbota od zintegrowania technologii z produkcją, logistyką lub obsługą klientów.

Wśród dużych firm unijnych wykorzystanie AI w 2025 roku wynosiło około 55 proc., a wśród małych i średnich około 19 proc. Sam ten rozkład sugeruje, że barierą nie jest tylko wiedza o istnieniu algorytmów. Duże organizacje mają łatwiejszy dostęp do danych, zespołów technicznych i kapitału potrzebnego do eksperymentowania z projektami. Małe firmy częściej zastanawiają się, czy inwestycja zwróci się w rozsądnym czasie, kto odpowiada za błędy narzędzia i czy w ogóle wolno przekazywać mu dane klientów. Sensowny program wsparcia cyfryzacji nie powinien sprowadzać się do jednorazowej dotacji na licencję. Potrzebuje szkolenia, audytu procesów, pomiaru efektów i jasnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo informacji.

Komisja Europejska przypomina, że AI Act zaczął być stosowany zasadniczo od 2 sierpnia 2026 roku, przy czym część obowiązków obowiązywała wcześniej, a inne mają odroczone terminy. Ramy prawne różnicują zastosowania systemów według ryzyka. Przedsiębiorstwo wykorzystujące program do redakcji materiałów reklamowych ma inne obowiązki niż dostawca narzędzia podejmującego decyzje o dostępie do edukacji czy zatrudnienia. W praktyce pierwszym krokiem powinien być spis używanych systemów i określenie, jakie dane oraz decyzje są im powierzane. Dopiero wtedy da się ocenić, gdzie AI przynosi korzyści, a gdzie tworzy nieakceptowalne ryzyko prawne lub operacyjne. Technologia nie zastępuje odpowiedzialności kierownictwa za procesy firmy. Ważne jest także pytanie o produktywność: pracownicy muszą wiedzieć, w jaki sposób weryfikować wynik modelu, a nie tylko jak wpisać polecenie. Bez takiego nadzoru pozorna oszczędność czasu może zostać zniwelowana kosztami poprawek, reklamacji i naruszeń bezpieczeństwa. W Polsce większym wyzwaniem od samego dostępu do narzędzi jest więc ich odpowiedzialne wdrożenie na poziomie procesu i kompetencji zespołu.

**Źródła:**

– [Źródło pierwotne 1](https://ec.europa.eu/eurostat/en/web/interactive-publications/digitalisation-2026)

– [Źródło pierwotne 2](https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai)

– [Źródło pierwotne 3](https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/isoc_eb_ai__custom_23091781/default/table)

**Słowa kluczowe:** sztuczna inteligencja, Eurostat, polskie firmy, AI Act, cyfryzacja, Europa