Pokojowy Nobel dla Navi Pillay. Nagroda w sporze o prawo

Tegoroczna Pokojowa Nagroda Nobla trafiła do Navanethem „Navi” Pillay, prawniczki z Republiki Południowej Afryki i byłej wysokiej komisarz ONZ do spraw praw człowieka. Norweski Komitet Noblowski uzasadnił decyzję jej działaniami na rzecz pokoju i prawa międzynarodowego.

Laureatka urodziła się w Durbanie i jako prawniczka działała przeciwko systemowi apartheidu. Z czasem zasiadała w instytucjach międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, między innymi w trybunale do spraw Rwandy i w Międzynarodowym Trybunale Karnym. Komitet podkreślił, że działalność Pillay przyczyniła się do rozwoju odpowiedzialności za zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości.

Decyzję ogłoszono 9 października, gdy międzynarodowe sądy i ich jurysdykcja znalazły się w centrum sporów politycznych. Reuters zwrócił uwagę na kontrowersje wokół prac komisji ONZ dotyczącej Strefy Gazy, której przewodniczyła Pillay. Izrael odrzuca oskarżenia o ludobójstwo przedstawione przez tę komisję.

Pokojowa Nagroda Nobla nie jest rozstrzygnięciem sądowym ani potwierdzeniem prawdziwości wszystkich opinii laureatki. To decyzja komitetu przyznającego wyróżnienie za całość działalności. Uroczystość wręczenia nagrody ma się odbyć 10 grudnia w Oslo. Samo wyróżnienie natychmiast otworzyło jednak szerszą dyskusję o roli międzynarodowych trybunałów, standardach dowodowych i granicach jurysdykcji. W centrum tego sporu znajdują się także relacje instytucji sądowych z państwami, które nie akceptują ich kompetencji.