Od 29 sierpnia państwa UE stosują nowe wymagania dotyczące kobaltu w zabawkach. Nie jest to całkowity zakaz tego pierwiastka: przepisy precyzyjnie wskazują wyjątki m.in. dla stali nierdzewnej, elementów przewodzących prąd i części magnesów neodymowych.
Od soboty 29 sierpnia 2026 r. państwa Unii Europejskiej mają stosować przepisy wdrażające dyrektywę Komisji (UE) 2026/192 dotyczącą kobaltu w zabawkach. Dokument zmienia załącznik do dyrektywy o bezpieczeństwie zabawek i doprecyzowuje, w jakich sytuacjach kobalt sklasyfikowany jako substancja CMR kategorii 1B może występować w elementach produktu.
Najważniejsze jest to, czego regulacja nie oznacza. Nie wprowadza prostego zakazu „zabawek z kobaltem”. Dopuszcza obecność kobaltu m.in. jako zanieczyszczenia niklu w stali nierdzewnej, w częściach przeznaczonych do przewodzenia prądu oraz w magnesach neodymowych stosowanych w zabawkach, jeśli magnesów tych nie można połknąć ani wdychać.
Regulacja celuje w ekspozycję, nie w sam symbol chemiczny
Prawo dotyczące bezpieczeństwa produktów często operuje wyjątkami opartymi na sposobie użycia i możliwości kontaktu człowieka z substancją. W przypadku zabawek szczególne znaczenie ma ryzyko połknięcia małych elementów, kontakt ze skórą i możliwość uwalniania substancji w trakcie normalnej zabawy.
Dlatego producent nie może ograniczyć się do informacji, że dany stop metalu zawiera kobalt. Musi ocenić, w jakiej postaci pierwiastek występuje, gdzie znajduje się w konstrukcji i czy dziecko może zostać na niego narażone. Dla importerów i laboratoriów oznacza to konieczność poprawnego klasyfikowania komponentów, a nie tylko sprawdzania końcowej zabawki jako jednej całości.
Dla konsumenta zmiana będzie prawie niewidoczna
Rodzic kupujący zabawkę prawdopodobnie nie zobaczy dziś nowego dużego oznaczenia na półce. Ciężar zgodności spoczywa przede wszystkim na producentach, importerach, jednostkach badających i organach nadzoru rynku. To oni muszą upewnić się, że produkt spełnia wymagania chemiczne obowiązujące w UE.
Praktyczny wniosek dla konsumenta pozostaje podobny jak wcześniej: warto kupować zabawki z legalnego obrotu, z oznaczeniami wymaganymi przez prawo i od podmiotów, które można zidentyfikować. Szczególną ostrożność należy zachować przy bardzo tanich produktach z niejasnego źródła, gdzie trudniej ustalić producenta lub importera.
Dyrektywa została przyjęta 28 stycznia, termin przyjęcia krajowych przepisów wyznaczono na 29 lipca, a datę rozpoczęcia stosowania na 29 sierpnia 2026 r. Dzisiejszy dzień jest więc wcześniej zaplanowanym wejściem w etap stosowania, nie nagłą decyzją podjętą w ostatniej chwili.
Redakcja będzie aktualizować ocenę znaczenia wydarzenia wyłącznie wtedy, gdy pojawią się nowe, potwierdzone informacje. W przypadku zdarzeń trwających i zmian transportowych czytelnicy powinni w pierwszej kolejności sprawdzać komunikaty instytucji odpowiedzialnych za organizację i bezpieczeństwo, ponieważ szczegóły operacyjne mogą zmieniać się szybciej niż ogólne informacje prasowe.
Zmiana nie oznacza całkowitego zakazu obecności kobaltu w każdym elemencie zabawki. Unijne przepisy przewidują konkretne wyjątki związane z właściwościami materiałów i rzeczywistą możliwością narażenia dziecka. To ważne, ponieważ w praktyce kobalt może występować jako domieszka w stali nierdzewnej, elementach przewodzących prąd albo magnesach neodymowych. Regulator koncentruje się więc na ryzyku kontaktu i ekspozycji, a nie na prostym wykreśleniu pierwiastka z całej produkcji. Dla producentów i importerów oznacza to konieczność dokładniejszej dokumentacji składu i zastosowania komponentów, a dla konsumentów — większe znaczenie zgodności produktu z wymaganiami UE, szczególnie przy zabawkach wprowadzanych na rynek po wejściu nowych zasad.
Źródła
Formaty reklamowe wewnątrz artykułu
Reklamy wplecione między akapity najlepiej działają w układzie poziomym lub prostokątnym.
