Na czym Polacy wydają najwięcej? Domowy budżet pod lupą

Budżet domowy zmienia się wolniej niż nagłówki o inflacji. Wciąż największą część codziennych wydatków pochłaniają podstawowe potrzeby, a jednocześnie rośnie znaczenie transportu, zdrowia i usług. Dane GUS dobrze pokazują, dlaczego wiele rodzin ma poczucie, że pieniądze znikają szybciej niż dawniej.

Żywność nadal na pierwszym miejscu

W pełnym badaniu budżetów gospodarstw domowych za 2024 r. żywność i napoje bezalkoholowe odpowiadały za 25,3 proc. wszystkich wydatków. W tym samym roku szczególnie szybko rosły wydatki na transport, edukację, zdrowie, rekreację i wyposażenie mieszkania. Z kolei dane za 2025 r. pokazują, że przeciętne miesięczne wydatki na osobę wyniosły już 2015 zł i były nominalnie o 7,3 proc. wyższe niż rok wcześniej.

To ważne, bo przeciętna ukrywa ogromne różnice. Rodzina spłacająca kredyt hipoteczny ma inną strukturę kosztów niż emeryt mieszkający we własnym lokalu. Mieszkańcy dużych miast płacą więcej za najem i częściej za usługi, a gospodarstwa na terenach słabiej skomunikowanych mogą wydawać więcej na samochód.

Najprostszy audyt budżetu warto zacząć od trzech grup: kosztów koniecznych, wydatków elastycznych i oszczędności. Do pierwszej zaliczają się mieszkanie, żywność, energia, transport i leki. Druga obejmuje m.in. restauracje, subskrypcje, rozrywkę i część zakupów odzieżowych. Dopiero po takim podziale widać, gdzie rzeczywiście istnieje pole do ograniczeń. Sama rezygnacja z drobnych przyjemności rzadko rozwiązuje problem, jeśli głównym obciążeniem są mieszkanie, samochód albo raty.

W sierpniu 2026 r. inflacja wyniosła 3,4 proc. rok do roku, ale usługi drożały o 5,6 proc. To ważne dla gospodarstw korzystających z opieki, gastronomii, napraw czy usług osobistych. Nawet gdy ceny części towarów stabilizują się, coraz większa część rachunku może przesuwać się właśnie w stronę usług.

Źródła

GUS — Budżety gospodarstw domowych w 2024 r.: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-%2C9%2C23.html

GUS — sytuacja gospodarstw domowych w 2025 r.: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/sytuacja-gospodarstw-domowych-w-2025-r-w-swietle-badania-budzetow-gospodarstw-domowych%2C3%2C25.html