Motoryzacja w UE zatrudnia ponad 6 mln osób. Nowy raport ostrzega przed luką kompetencyjną

30 września OECD i Komisja Europejska publikują raport o zmianach zatrudnienia w europejskiej motoryzacji. Branża nadal daje pracę ponad 6 mln osób, ale elektryfikacja, cyfryzacja i konkurencja z Chin zmieniają strukturę miejsc pracy.

Według zapowiedzi raportu łączne zatrudnienie w sektorze motoryzacyjnym było między 2008 a 2025 r. względnie stabilne. Za tą stabilnością kryje się jednak spadek zatrudnienia w produkcji pojazdów i u dostawców po 2019 r. oraz przesunięcie części aktywności z zachodniej do środkowej i wschodniej Europy.

Zmieniają się nie tylko fabryki, ale też umiejętności

Prawie 80 proc. pracowników produkcji samochodów deklaruje istotne zmiany w środowisku pracy. Około jedna trzecia doświadcza ich bez odpowiedniego szkolenia, a u dostawców odsetek ten ma sięgać 40 proc. Największe firmy mają zwykle własne systemy rozwoju kompetencji, mniejsze podmioty radzą sobie gorzej.

Transformacja napędów oznacza większe znaczenie elektroniki, oprogramowania, baterii i analizy danych. Jednocześnie maleje zapotrzebowanie na część tradycyjnych kompetencji związanych z silnikami spalinowymi. To powoduje, że problemem nie jest wyłącznie liczba miejsc pracy, lecz dopasowanie pracowników do nowych technologii.

Europa Środkowa zyskuje, ale rośnie zależność od Chin

Raport wskazuje również na zmianę łańcuchów dostaw. Udział dostaw komponentów wewnątrz UE wzrósł z 18 do 25 proc. między 1995 a 2025 r., ale jednocześnie zwiększyła się zależność od Chin w bateriach i zaawansowanej elektronice.

Dla Polski i regionu oznacza to szansę na przyciąganie produkcji, ale także ryzyko, że zakłady pozostaną zależne od importowanych kluczowych technologii. Rosnące znaczenie szkoleń, automatyzacji i lokalnych dostawców będzie więc jednym z głównych czynników decydujących o tym, które fabryki utrzymają konkurencyjność.

Komisja Europejska i OECD prezentują raport podczas internetowego seminarium 30 września. Dokument ma służyć jako podstawa do dyskusji o polityce przemysłowej, szkoleniach i wsparciu pracowników dotkniętych restrukturyzacją.

Polska może zyskać na przesunięciu produkcji

Przesuwanie części produkcji do Europy Środkowej może być korzystne dla Polski, Czech, Słowacji czy Węgier, ale samo ulokowanie fabryki nie gwarantuje trwałej przewagi. Większa wartość pozostaje tam, gdzie rozwijane są badania, oprogramowanie, projektowanie elektroniki, zarządzanie bateriami i własność intelektualna.

Jeżeli region pozostanie głównie miejscem montażu, będzie bardziej wrażliwy na decyzje globalnych koncernów i zmiany kosztów pracy. Jeżeli zbuduje kompetencje technologiczne i sieć lokalnych dostawców, może przejąć większą część wartości dodanej z transformacji motoryzacji.