Jak uczyć się do egzaminu? Samo czytanie notatek to za mało

Wielokrotne czytanie tego samego rozdziału daje poczucie znajomości materiału, ale nie musi oznaczać, że wiedzę uda się odtworzyć pod presją egzaminu. Badania nad tzw. efektem testowania pokazują, że skuteczniejsze może być regularne przypominanie sobie informacji bez zaglądania do notatek.

W klasycznym eksperymencie Henry’ego Roedigera i Jeffreya Karpickego studenci uczyli się tekstów, a następnie albo ponownie je czytali, albo próbowali odtworzyć treść z pamięci. Po kilku dniach lepiej pamiętała grupa, która się sprawdzała. Późniejszy przegląd technik uczenia się autorstwa Johna Dunlosky’ego i współpracowników zaliczył praktyczne testowanie do metod o wysokiej użyteczności.

Zamień część nauki w próbę egzaminu

W praktyce nie chodzi o ciągłe rozwiązywanie pełnych arkuszy. Po przeczytaniu fragmentu można zamknąć książkę i zapisać pięć najważniejszych punktów, odpowiedzieć na pytania z pamięci albo użyć fiszek. Dopiero potem warto sprawdzić odpowiedzi i poprawić błędy. Taka kolejność zmusza mózg do wydobycia informacji, zamiast tylko ponownego ich rozpoznawania.

Najlepszy efekt daje połączenie odtwarzania z informacją zwrotną. Jeśli odpowiedź jest błędna, trzeba wrócić do źródła i zrozumieć, dlaczego. W przygotowaniach do matury czy egzaminu ósmoklasisty szczególnie dobrze sprawdza się mieszanie krótkich testów wiedzy z zadaniami otwartymi. Dzięki temu uczeń ćwiczy nie tylko pamięć, lecz także formułowanie odpowiedzi w formie wymaganej na egzaminie. Przy zadaniach obliczeniowych warto dodatkowo zapisywać tok rozwiązania bez patrzenia na wzór. Samo rozpoznanie poprawnej odpowiedzi w teście wielokrotnego wyboru jest łatwiejsze niż samodzielne jej skonstruowanie, dlatego przygotowania powinny przypominać formę, w jakiej wiedza będzie później sprawdzana.