Inflacja przyspiesza w największych gospodarkach strefy euro. Presja na EBC rośnie

Wrześniowe dane z Francji, Włoch, Niemiec i Hiszpanii pokazują ponowny wzrost inflacji w strefie euro. Najsilniej działają ceny energii, a rynek coraz uważniej ocenia, czy Europejski Bank Centralny będzie musiał ponownie zaostrzyć politykę pieniężną.

Energia ponownie podbija ceny

Według wstępnych danych harmonizowana inflacja wyniosła we wrześniu 3,4 proc. we Francji, 4,1 proc. we Włoszech, 3,3 proc. w Niemczech i 5,0 proc. w Hiszpanii. Wspólnym elementem jest wzrost kosztów energii, związany z napięciami na Bliskim Wschodzie oraz drogimi surowcami. Inflacja bazowa, nieuwzględniająca najbardziej zmiennych kategorii, pozostaje wyraźnie niższa, ale ryzyko przenoszenia kosztów energii na inne ceny wzrosło.

Dla EBC sytuacja jest trudniejsza niż kilka miesięcy temu, ponieważ bank musi jednocześnie obserwować słabszy wzrost części gospodarek i powrót presji cenowej. Rynek zaczął ponownie wyceniać możliwość podwyżek stóp, choć decyzje będą zależały od kolejnych danych o płacach, inflacji bazowej i aktywności gospodarczej.

Co to oznacza dla Polski

Polska nie należy do strefy euro, ale zmiany polityki EBC oddziałują na kursy walut, rentowności obligacji i koszt finansowania w całej Europie. Wyższe stopy w strefie euro mogą wzmacniać presję na europejskie rynki długu, a utrzymujące się wysokie ceny energii wpływają bezpośrednio na polskich importerów i przedsiębiorstwa.

Najważniejszym pytaniem jest teraz trwałość wzrostu inflacji. Jeżeli impuls pozostanie głównie energetyczny, EBC może zachować ostrożność. Jeżeli jednak droższa energia zacznie szerzej przekładać się na usługi, płace i oczekiwania inflacyjne, presja na bardziej restrykcyjną politykę pieniężną będzie większa.

Ważnym elementem będzie zachowanie inflacji bazowej. Jej relatywnie spokojniejszy przebieg sugeruje, że skok cen nie przeniósł się jeszcze w pełni na szeroki koszyk dóbr i usług. Bank centralny będzie jednak obserwował, czy firmy zaczną przerzucać na klientów wyższe koszty energii, transportu i finansowania. Takie wtórne efekty są zwykle trudniejsze do wygaszenia niż sam jednorazowy wzrost cen surowców.

Dla gospodarstw domowych efekt może pojawiać się z opóźnieniem, między innymi w rachunkach za energię, cenach transportu i kosztach produktów energochłonnych. Dla firm problemem jest również droższy kapitał. Jeżeli EBC utrzyma restrykcyjne nastawienie dłużej, przedsiębiorstwa mogą ograniczać inwestycje, a państwa o wysokim zadłużeniu odczuwać wyższy koszt obsługi długu.

Kolejne decyzje EBC będą więc zależały od tego, czy wrześniowy skok okaże się chwilowy, czy rozpocznie nową falę trwalszej presji cenowej w całej strefie euro.