Fundacje rodzinne pod lupą fiskusa. Senat poprawił ustawę

Senat 27 października wprowadził poprawkę do zmian podatkowych dotyczących fundacji rodzinnych. Projekt ma ograniczyć wykorzystanie preferencji w operacjach odbiegających od celów sukcesji, ale jednocześnie rozszerza krąg osób uprawnionych do wybranych zwolnień. To kolejny etap procesu legislacyjnego, a nie obowiązujące już prawo.

Fundacje rodzinne służą gromadzeniu i zarządzaniu majątkiem oraz organizowaniu sukcesji przedsiębiorstwa. Konstrukcja ma ograniczać rozdrobnienie aktywów po zmianie pokoleniowej. Jednocześnie jej podatkowe preferencje powodują spory o granice między zarządzaniem rodzinnym majątkiem a prowadzeniem operacji, które ekonomicznie przypominają zwykły biznes. Właśnie tę granicę próbuje doprecyzować nowelizacja.

Według opisu druku sejmowego nr 3148 projekt dotyczy między innymi dochodów zagranicznych, krótkoterminowego wynajmu nieruchomości oraz sprzedaży majątku wniesionego do fundacji. Oznacza to, że spór nie dotyczy samej możliwości zakładania fundacji, lecz zasad, na jakich konkretne rodzaje wpływów korzystają z preferencji. Ministerstwo Finansów chce ograniczyć przypadki, w których forma prawna jest wykorzystywana przede wszystkim do uzyskania korzyści podatkowej.

W praktyce szczególnie istotne są transakcje wykonywane krótko po wniesieniu aktywów. Ustawodawca próbuje odróżnić długoterminowe gospodarowanie majątkiem od działań nastawionych na jego szybkie zbycie. Ocena skutków wymaga jednak analizy ostatecznej treści przepisów i zasad przejściowych; sama zapowiedź uszczelnienia nie pozwala jeszcze wyliczyć obciążenia konkretnej fundacji.

Senat odnotował 27 października poprawkę do ustawy. To ważne rozróżnienie proceduralne: Sejm będzie musiał odnieść się do stanowiska izby wyższej, a następnie sprawa wymaga dalszego toku przewidzianego dla ustaw. Nie należy przedstawiać senackiej decyzji jako wejścia nowych stawek lub ograniczeń w życie.

Projekt równocześnie poszerza zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do świadczeń dla dzieci i wnuków rodzeństwa fundatora, a także dzieci i wnuków jego pasierba. To rozwiązanie pokazuje, że reforma ma dwa odrębne kierunki: uszczelnienie zasad dotyczących określonych przychodów oraz zmiany zakresu rodzinnego uprzywilejowania przy wypłatach.

Obrońcy zmian mogą podnosić potrzebę równego opodatkowania porównywalnych operacji gospodarczych. Przedsiębiorcy mają natomiast powód, aby oczekiwać precyzyjnych definicji i stabilnych reguł dla majątku już wniesionego. Rozstrzygająca będzie nie retoryka o uszczelnianiu, lecz to, czy przepisy potrafią jasno wyznaczyć granicę pomiędzy sukcesją a działalnością inwestycyjną.

Najważniejsze pytania to brzmienie przyjętych poprawek, zakres ewentualnych przepisów przejściowych oraz wpływ rozwiązań na dochody z aktywów zagranicznych, najmu i zbycia składników majątkowych. Nie wolno zakładać automatycznie, że każda rodzinna fundacja zostanie obciążona w ten sam sposób. Konsekwencje zależą od profilu jej działalności i ostatecznej wersji ustawy.

Źródłem weryfikacji jest dokumentacja Sejmu z 29 września i karta posiedzenia Senatu z 27 października. Dopiero po zakończeniu procedury i opublikowaniu aktu będzie można podawać daty obowiązywania konkretnych rozwiązań. Na obecnym etapie rzetelna informacja brzmi: projekt jest zaawansowany, lecz nie należy mylić uchwały Senatu z promulgacją ustawy.

**Źródła:**

– [Sejm RP – przebieg druku 3148](https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3148)

– [Senat RP – 67. posiedzenie i poprawka](https://www.senat.gov.pl/prace/posiedzenia/tematy,669,1.html)

**Słowa kluczowe:** fundacje rodzinne, podatek PIT, podatek CIT, Senat, Sejm, sukcesja, polskie prawo