Erasmus+ znów otworzy się na Wyspy i Szwajcarię. Co w 2027?

Wielka Brytania i Szwajcaria mają ponownie uzyskać szersze możliwości uczestnictwa w Erasmus+ od 2027 roku. Komisja Europejska opisuje to jako planowane stowarzyszenie z programem. Dla polskich uczelni i studentów ważne są terminy konkursów, bo nie każdy wyjazd będzie dostępny od pierwszego dnia stycznia.

Po brexicie brytyjskie uczelnie mogły uczestniczyć jedynie w wybranych działaniach Erasmus+, otwartych szerzej na partnerów spoza Unii. Komisja Europejska poinformowała w kwietniu 2026 r. o formalnym kroku umożliwiającym powrót Wielkiej Brytanii do stowarzyszenia z programem w 2027 r. Podobną perspektywę przewidziano dla Szwajcarii. To ważne dla mobilności edukacyjnej, ale nie oznacza automatycznego sfinansowania wszystkich planowanych wyjazdów.

Pełne stowarzyszenie pozwala instytucjom uczestniczyć w działaniach programu na zasadach zbliżonych do reguł obowiązujących państwa członkowskie Unii. Dotyczy to nie tylko semestralnych wymian studentów, lecz również projektów współpracy uczelni, kształcenia zawodowego, inicjatyw młodzieżowych oraz wymiany kadry. Każdy rodzaj mobilności ma jednak własne zasady kwalifikacji i finansowania. O tym, kto może złożyć wniosek, decyduje konkretne ogłoszenie o naborze.

Szczególne znaczenie ma rok konkursowy. Komisja zapowiedziała, że brytyjskie organizacje będą mogły starać się o wsparcie z naboru przewidzianego na 2027 r. Indywidualne wyjazdy w ramach projektów wybranych w takim konkursie mogą rozpocząć się dopiero po uruchomieniu projektów — według komunikatu najwcześniej w drugiej połowie 2027 r. To ważne ostrzeżenie dla osób, które chciałyby kupować bilety lub rezerwować akademik z dużym wyprzedzeniem.

Uczelnia, która prowadzi projekt finansowany z wcześniejszego naboru, nie powinna zakładać, że nowy status Wielkiej Brytanii automatycznie zmieni już podpisaną umowę grantową. Obowiązują warunki przypisane do konkretnego okresu programu. Przed rozpoczęciem rekrutacji biuro współpracy międzynarodowej powinno potwierdzić źródło finansowania, status uczelni partnerskiej i możliwość rozliczenia stypendium.

Szwajcaria przez lata rozwijała własne formy wspierania wymian międzynarodowych. Jej szerszy powrót do Erasmus+ może uporządkować współpracę między uczelniami, ale również tutaj szczegóły zależą od nowych regulaminów. Instytucje przygotowujące projekty badawcze nie powinny mylić Erasmus+ z odrębnymi unijnymi programami finansowania nauki, które mają inne warunki dostępu i inne budżety.

Najlepszym krokiem nie jest dzisiaj samodzielne składanie „wniosku do Brukseli”, lecz kontakt z uczelnianym biurem Erasmus+. Tam będzie dostępna lista partnerów, terminy rekrutacji i informacja, czy wyjazd realizowany będzie z nowego czy starego projektu. Warto pytać o poziom stypendium, zasady ubezpieczenia, zakwaterowanie i uznawanie punktów ECTS. Różnica pomiędzy politycznym ogłoszeniem stowarzyszenia a rzeczywistym początkiem mobilności pozwala uniknąć rozczarowań.

Dla Polski ponowne otwarcie ścieżek do brytyjskich i szwajcarskich uczelni może mieć znaczenie większe niż wymiar symboliczny. Chodzi o rozwój kompetencji językowych, wspólne przedsięwzięcia dydaktyczne i kontakty, które mogą później ułatwiać współpracę gospodarczą. Korzyści te zależą jednak od liczby projektów finansowanych w konkursach i dostępności miejsc, a nie wyłącznie od daty ogłoszenia decyzji.