Unijny mechanizm granicznej opłaty emisyjnej CBAM działa już w okresie docelowym. W 2027 roku importerzy objętych nim towarów będą rozliczać emisje związane z importem w 2026 roku. Wyjaśniamy, kogo dotyczą obowiązki i na czym polega ryzyko dla firm.

Przedsiębiorstwa sprowadzające do Unii Europejskiej określone towary z państw trzecich muszą uwzględnić nowe obowiązki wynikające z mechanizmu CBAM. W 2026 roku system wszedł w okres docelowy, a w 2027 roku nastąpi pierwsze rozliczenie finansowe importu i zawartych w produktach emisji. To zmiana ważna szczególnie dla firm korzystających z globalnych łańcuchów dostaw.

CBAM ma ograniczać sytuację, w której produkcja wysokoemisyjna przenosi się poza Unię tylko dlatego, że tam nie obowiązują podobne koszty klimatyczne. Mechanizm nie obejmuje jednak automatycznie każdej przesyłki ani każdego przedsiębiorcy. Znaczenie ma rodzaj towaru, masa importu i warunki określone w przepisach.

Według materiałów Komisji Europejskiej importerzy określonych kategorii towarów, przekraczający próg 50 ton w skali roku, mogą potrzebować statusu upoważnionego zgłaszającego. W praktyce konieczna jest ocena odpowiednich kodów towarowych, dokumentacji dostawcy oraz wielkości zakupów.

Pierwsza deklaracja roczna ma objąć towary sprowadzone w 2026 roku oraz powiązane z nimi emisje. Komisja wskazuje termin do 30 września 2027 roku. Zgłaszający będą musieli przekazać dane o wielkości importu, emisjach wbudowanych w towary i odpowiedniej liczbie certyfikatów CBAM.

Dla polskich firm oznacza to potrzebę gromadzenia informacji już teraz. Brak wiarygodnych danych od producenta spoza UE może komplikować kalkulację kosztów i zwiększać ryzyko rozliczeniowe. Ważne jest także ustalenie, czy przedsiębiorstwo korzysta z wartości rzeczywistych, czy z dopuszczonych wartości domyślnych.

Obowiązek zakupu i umarzania certyfikatów tworzy dodatkowy wymiar finansowy importu. Menedżerowie muszą uwzględniać go w cenach produktów, planach zakupowych i budżetach. Efekt końcowy zależy od struktury dostaw, emisyjności produkcji oraz tego, jak koszty zostaną rozdzielone między importera a kontrahenta.

Pierwszym krokiem jest przegląd asortymentu i dokumentów celnych. Następnie należy zidentyfikować dostawców i sprawdzić, czy mogą przekazać wymagane informacje emisyjne. Równie ważne jest wyznaczenie w firmie osób odpowiedzialnych za dane celne, księgowe i środowiskowe.

Importerzy powinni też sprawdzić, kto w danym łańcuchu dostaw występuje jako zgłaszający. To rozróżnienie jest szczególnie ważne przy korzystaniu z pośredników celnych i dostawach realizowanych na różnych warunkach handlowych. Nieprawidłowe przypisanie obowiązków może prowadzić do opóźnień rozliczeń.

Przedsiębiorcy nie powinni zakładać, że każdy produkt z państwa trzeciego podlega temu samemu mechanizmowi. Prawidłowa kwalifikacja zależy od konkretnych zasad CBAM. Z tego powodu przygotowania warto rozpocząć od weryfikacji kodów towarowych i aktualnych komunikatów Komisji Europejskiej, a nie od ogólnych wyliczeń opartych na szacunkach.

Źródła

Komisja Europejska – CBAM: https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-communication-and-news_en

Deloitte Polska – CBAM 2027: https://www.deloitte.com/pl/pl/services/tax/perspectives/ekspres-celny/cbam-w-okresie-docelowym-obowiazki-importerow-w-2027-r.html

REKLAMA Miejsce dla Twojej marki w Prasarium Dotrzyj do tysięcy zaangażowanych czytelników codziennie. Sprawdź ofertę

Formaty reklamowe wewnątrz artykułu

Reklamy wplecione między akapity najlepiej działają w układzie poziomym lub prostokątnym.

Inline / native 750 × 200
Inline / native 750 × 200
Large rectangle 336 × 280
Large rectangle 336 × 280
Medium rectangle 300 × 250
Medium rectangle 300 × 250

Zobacz stronę „Reklama i współpraca”