Astronomowie próbują ustalić, jakie niebo widział van Gogh

Nowe badanie sugeruje, że słynna „Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha mogła powstać pod wpływem nieba widocznego w lipcu 1889 roku. Hipoteza podważa tradycyjne datowanie obrazu, ale nie daje jeszcze definitywnego rozstrzygnięcia.

Zespół badaczy pod kierunkiem Elijaha Jeong-hyun Kima porównał układ gwiazd, fazę Księżyca, dane meteorologiczne oraz korespondencję malarza. Według artykułu w „Scientific Reports” konfiguracja widoczna przed świtem 22 lipca 1889 roku mogła przypominać niebo przedstawione na obrazie.

Badacze zwracają uwagę na wąski sierp Księżyca, położenie Wenus i gromady Hyad w gwiazdozbiorze Byka. Dotychczasowe datowanie dzieła na czerwiec bywało problematyczne z perspektywy astronomicznej. Nowa rekonstrukcja stara się wyjaśnić tę rozbieżność.

Nie oznacza to, że malarz namalował dokładne zdjęcie określonego poranka. Van Gogh tworzył w pracowni, wykorzystując szkice, pamięć i własną wyobraźnię. Autorzy badania podkreślają, że w obrazie mogły zostać połączone obserwacje z kilku dni.

Dyskusja ma znaczenie nie tylko dla kalendarza historii sztuki. Pokazuje, jak astronomia i analiza źródeł historycznych potrafią stawiać nowe pytania o dzieła malarskie. Ostateczna ocena hipotezy będzie wymagała krytycznej debaty zarówno astronomów, jak i historyków sztuki.

**Źródła:**

– [Nature Portfolio — komunikat do publikacji w Scientific Reports](https://www.natureasia.com/en/info/press-releases/detail/9468)

– [Euronews/AP, 27.10.2026](https://www.euronews.com/2026/10/27/scientists-uncover-new-clues-to-the-actual-night-sky-behind-van-goghs-the-starry-night)

**Słowa kluczowe:** Vincent van Gogh, Gwiaździsta noc, astronomia, malarstwo, Scientific Reports, historia sztuki, Hyady