Niedziela niehandlowa 18 października. Co będzie otwarte?

18 października przypada niedziela niehandlowa. Większość supermarketów i galerii handlowych pozostanie zamknięta, ale prawo przewiduje wyjątki dla określonych rodzajów działalności. Wyjaśniamy, gdzie można zrobić zakupy i dlaczego otwarty sklep nie zawsze oznacza łamanie przepisów.

W 2026 roku niedziele handlowe są wyznaczane przez ustawę, a nie dowolnie przez sieci sklepów. Październik nie należy do miesięcy, w których ostatnia niedziela jest standardowo handlowa. Data 18 października nie jest również niedzielą bezpośrednio poprzedzającą Wielkanoc ani jedną ze specjalnych niedziel przed Bożym Narodzeniem. Dlatego duże placówki sprzedaży detalicznej co do zasady nie mogą zatrudniać personelu do normalnej sprzedaży w tym dniu.

Z oficjalnych wyjaśnień Ministerstwa Rodziny wynika, że zakaz nie obejmuje między innymi stacji paliw, aptek i punktów aptecznych, wybranych kwiaciarni oraz placówek, w których przeważa określona działalność objęta wyjątkiem. Istotne są też przepisy dotyczące sklepów, w których sprzedaż osobiście prowadzi właściciel. Nie oznacza to jednak, że wystarczy nazwać sklep punktem pocztowym albo rozłożyć przy kasie kilka gazet, aby obejść ustawę. Dla części wyłączeń liczy się faktyczna dominująca działalność i sposób jej udokumentowania.

W praktyce stacja paliw może sprzedawać również podstawowe artykuły spożywcze, a apteka może realizować zwykłe recepty. Otwarta bywa część małych sklepów rodzinnych. Natomiast informacje o dostępności konkretnego punktu trzeba sprawdzić w jego aktualnym harmonogramie, ponieważ przepisy dają możliwość prowadzenia działalności, ale nie nakazują otwarcia placówki. W godzinach porannych różnice między miejscowościami mogą być szczególnie duże.

Ustawa dotyczy przede wszystkim handlu i czynności związanych z handlem, a nie całej aktywności gospodarczej. Restauracje, kina i wiele usług działają według innych zasad. Osoba zatrudniona w sklepie nie powinna być kierowana do zwykłej obsługi sprzedaży tylko dlatego, że placówka twierdzi, iż spełnia wyjątek. Przedsiębiorcy, którzy korzystają z wyłączeń, powinni dysponować dokumentacją uzasadniającą ich zastosowanie. W razie sporu znaczenie mają konkretne czynności wykonywane w lokalu.

Dla klientów najprostsza zasada jest taka: duże zakupy warto zaplanować wcześniej, a w niedzielę sprawdzać godziny poszczególnych punktów. Lista ustawowych wyjątków jest dłuższa niż kilka najczęściej wymienianych kategorii. Nie należy jej jednak utożsamiać z nieograniczonym prawem każdej placówki do otwarcia. Najpewniejszym źródłem reguł są ustawa oraz urzędowe odpowiedzi resortu pracy.

Planując zakupy, warto pamiętać o różnicy między sprzedażą towarów a świadczeniem usług. Przykładowo lokale gastronomiczne mogą pracować, choć sąsiedni supermarket pozostaje zamknięty. Z kolei dostępność zakupów internetowych nie oznacza automatycznie, że każda operacja magazynowa może być wykonywana przez pracowników w taki sam sposób jak w dzień powszedni. To odrębna kwestia organizacji pracy. Przedsiębiorca ma obowiązek stosować reguły do faktycznie wykonywanych czynności. Z punktu widzenia konsumenta najlepszym rozwiązaniem jest sprawdzenie informacji konkretnego sprzedawcy przed wyjazdem.