Chiny pompują kredyt. Dlaczego gospodarka wciąż hamuje?

Chińskie banki udzieliły we wrześniu nowych kredytów o wartości około 1,08 bln juanów — znacznie więcej niż miesiąc wcześniej i powyżej oczekiwań ekonomistów. Za tą imponującą liczbą kryje się jednak słabszy popyt gospodarstw domowych. Dane pokazują, że zwiększenie podaży pieniądza nie zawsze oznacza szybki powrót gospodarki do równowagi.

Według danych opisywanych przez Reutersa nowy kredyt bankowy wyniósł około 1,08 bln juanów wobec 60 mld juanów w sierpniu. Ekonomiści oczekiwali wyniku na poziomie około 975 mld juanów. Wyraźna zmiana może sugerować silne odbicie, ale obydwa miesiące różnią się sezonowością. Końcówka kwartału tradycyjnie sprzyja przyspieszaniu akcji kredytowej, dlatego pojedynczy odczyt trzeba zestawić z danymi o wydatkach, inwestycjach i nastrojach konsumentów.

W strukturze nowych zobowiązań mocniej zaznaczyły się pożyczki dla przedsiębiorstw. Finansowanie dla gospodarstw domowych nie wykazało równie silnego wzrostu, po wcześniejszym spadku. To kluczowe rozróżnienie: przedsiębiorstwo może brać kredyt na projekt infrastrukturalny lub refinansowanie długu, ale nie musi natychmiast zwiększać produkcji i zatrudnienia. Rodzina rezygnująca z zakupu mieszkania czy większych wydatków osłabia zaś popyt na towary i usługi.

Władze w Pekinie próbują stabilizować koniunkturę za pomocą ukierunkowanych narzędzi, obejmujących wsparcie rynku nieruchomości i wybrane obszary finansowania. W odróżnieniu od szerokiego programu pobudzania gospodarki chodzi o poprawę płynności tam, gdzie decydenci widzą największe ryzyko zastoju. Jednak dostępny kredyt nie wystarczy, jeśli firmy nie wierzą w przyszłe zamówienia, a rodziny obawiają się spadku dochodów.

Największe pytanie dotyczy jakości finansowanych przedsięwzięć. Kredyt może przyspieszać inwestycję produkcyjną, ale może też jedynie przedłużać spłatę starego zobowiązania. W obu przypadkach pojawi się w statystyce bankowej, choć znaczenie dla wzrostu gospodarczego będzie odmienne. Analitycy porównują więc wolumen pożyczek ze zdolnością firm do generowania gotówki, poziomem zadłużenia i tempem powstawania nowych miejsc pracy. Sam skok wartości kredytów nie jest wystarczającym dowodem poprawy rentowności.

Chiny pozostają największym dostawcą wielu towarów przemysłowych i ważnym odbiorcą europejskich maszyn oraz produktów luksusowych. Kiedy popyt wewnętrzny w Państwie Środka słabnie, przedsiębiorstwa mogą jeszcze silniej kierować produkcję na eksport. Jednocześnie rozszerzanie finansowania firm może pomagać im utrzymywać moce produkcyjne mimo słabej sprzedaży w kraju. To jedna z przyczyn narastającego sporu handlowego z Europą, choć sam wskaźnik kredytu nie dowodzi stosowania dumpingu.

Rynki będą obserwować nie tylko październikowy odczyt pożyczek, lecz także dynamikę cen, sprzedaży detalicznej i inwestycji prywatnych. Dla oceny trwałego ożywienia ważne będzie, czy nowy kredyt przekłada się na opłacalne projekty, stabilizację nieruchomości i większą konsumpcję. Bez tego wysokie liczby w bankowych statystykach pozostaną przede wszystkim oznaką aktywnej polityki stabilizacyjnej, a nie potwierdzeniem przełomu.