Czy gotówka zacznie znikać? Jak mogą wyglądać płatności za kilka lat

Telefon, zegarek i karta zbliżeniowa coraz częściej zastępują portfel przy kasie, ale z tego nie wynika jeszcze koniec banknotów. Dane z Polski pokazują szybki wzrost płatności bezgotówkowych, a jednocześnie miliony konsumentów nadal korzystają z gotówki. Przyszłość może więc oznaczać większy wybór, a nie jedną obowiązkową metodę.

W analizach przywoływanych przez NBP udział płatności bezgotówkowych w liczbie transakcji konsumentów w 2024 r. osiągnął 69 proc. Karty odpowiadały za 41 proc., mobilne płatności zbliżeniowe telefonem za 18 proc., a gotówka za 31 proc. Wyniki pokazują kierunek zmian, ale także skalę pozostającego obrotu gotówkowego.

Różnice między grupami są duże. NBP wskazuje, że starsi konsumenci, mieszkańcy mniejszych miejscowości i osoby o niższym poziomie ubankowienia częściej wybierają gotówkę. Dla części osób banknot jest też narzędziem kontroli budżetu i działa bez telefonu, baterii, terminala czy połączenia z systemem bankowym.

Cyfrowe pieniądze banku centralnego mają być dodatkiem, nie zamiennikiem gotówki

Europejski Bank Centralny przygotowuje pilotaż cyfrowego euro. W lipcu 2026 r. wybrano 36 dostawców usług płatniczych do udziału w pracach, a faza operacyjna pilota ma ruszyć w drugiej połowie 2027 r. ECB podkreśla jednocześnie, że cyfrowe euro miałoby uzupełniać banknoty i monety, a nie je zastępować.

Polska nie jest w strefie euro, więc projekt ECB nie oznacza bezpośredniej zmiany polskiego pieniądza. Pokazuje jednak kierunek: płatności będą coraz bardziej natychmiastowe, mobilne i zintegrowane z urządzeniami. Najbardziej prawdopodobny scenariusz to dalszy spadek udziału gotówki w codziennych zakupach przy jednoczesnym zachowaniu jej jako ważnej alternatywy.