Sprzedaż i konsumpcja czystej wódki wyraźnie spadły w pierwszej połowie 2026 r. Produkcja sprzedana była niższa o blisko 19 proc., a spożycie o około 20 proc. Branża szacuje, że wpływy z akcyzy od napojów spirytusowych mogą w całym roku być o ponad 1 mld zł niższe niż rok wcześniej.
Dane pokazują zmianę na rynku, który przez lata był jednym z najbardziej stabilnych źródeł dochodów akcyzowych. Mimo wyższych stawek podatku wpływy z napojów spirytusowych maleją. Producenci wskazują na spadek legalnej sprzedaży oraz zmianę zachowań konsumentów.
Mniej sprzedaży nie musi oznaczać tylko jednego trendu
Spadek spożycia może mieć kilka przyczyn jednocześnie: wyższe ceny, większą ostrożność konsumentów, zmianę preferencji oraz ograniczenie zakupów produktów wysokoprocentowych. Dla budżetu ważne jest jednak to, gdzie przenosi się popyt. Jeżeli część konsumpcji znika z legalnego rynku, podwyżki akcyzy mogą przynosić mniejsze wpływy niż zakładano.
Branżowe szacunki dotyczące straty przekraczającej 1 mld zł nie są prognozą Ministerstwa Finansów, lecz oceną sektora. Warto więc rozdzielić dwa fakty: GUS potwierdza spadek produkcji i konsumpcji, natomiast skala możliwego ubytku w akcyzie jest przewidywaniem producentów.
Jeśli trend utrzyma się w drugiej połowie roku, rząd będzie musiał ocenić nie tylko wysokość stawek podatkowych, ale też ich wpływ na zachowania konsumentów i legalny rynek. Dla producentów najważniejsza jest z kolei odpowiedź na pytanie, czy spadek ma charakter trwały, czy wynika głównie z szybkiego wzrostu cen.
Dla państwa istotne jest, czy spadek dotyczy całego spożycia alkoholu, czy tylko części kategorii. Jeżeli konsumenci przenoszą wydatki z wódki do piwa, wina albo produktów o niższej zawartości alkoholu, wpływy z akcyzy zmieniają się inaczej niż przy ogólnym spadku konsumpcji.
Producenci od dawna argumentują, że szybkie podwyżki podatku mogą ograniczać legalną sprzedaż. Z punktu widzenia polityki zdrowotnej niższe spożycie mocnego alkoholu może być pozytywnym zjawiskiem, ale fiskalnie oznacza mniejszą bazę podatkową. Te dwa cele nie zawsze są ze sobą zgodne.
Dalsze dane z drugiej połowy roku pokażą, czy mamy do czynienia z trwałą zmianą zachowań. Jeżeli spadek utrzyma się przez okres świąteczny, kiedy sprzedaż alkoholu zwykle jest większa, branża dostanie mocny argument, że rynek wszedł w nową fazę.
Źródła
Bankier.pl: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Wodka-traci-rynek-Spada-produkcja-konsumpcja-i-wplywy-z-akcyzy-9193624.html
Formaty reklamowe wewnątrz artykułu
Reklamy wplecione między akapity najlepiej działają w układzie poziomym lub prostokątnym.
