24 sierpnia 1989 r. Sejm powołał Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko premiera. Był pierwszym niekomunistycznym szefem rządu w Polsce po II wojnie światowej, a jego nominacja stała się jednym z symboli rozpadu systemu sowieckiego w Europie Środkowej.
Powierzenie misji Tadeuszowi Mazowieckiemu było konsekwencją wyborów czerwcowych, załamania możliwości stworzenia stabilnego rządu przez dotychczasowy obóz władzy oraz porozumienia sił wywodzących się z „Solidarności” z częścią dotychczasowych koalicjantów PZPR.
Głosowanie, które nie było tylko zmianą gabinetu
Sejm poparł Mazowieckiego zdecydowaną większością głosów. Nowy premier obejmował urząd w państwie, w którym najważniejsze elementy ustroju i aparatu bezpieczeństwa nadal wyrastały z systemu komunistycznego. Nie była to więc klasyczna zmiana rządu, lecz wejście nowej legitymacji politycznej do struktur starego państwa.
Mazowiecki w swoim wystąpieniu mówił, że historia Polski nabrała przyspieszenia. Zdanie dobrze oddawało sytuację: rząd musiał jednocześnie stabilizować gospodarkę, budować nowe instytucje demokratyczne i prowadzić politykę zagraniczną w warunkach, gdy Związek Sowiecki nadal istniał, a Układ Warszawski formalnie pozostawał rzeczywistością.
Rząd między starym państwem a nowym ustrojem
Polska zmiana była obserwowana w całej Europie Środkowej. W kolejnych miesiącach upadały reżimy komunistyczne w innych państwach regionu, a mur berliński przestał dzielić Europę. Warszawa nie była jedynym źródłem tego procesu, ale stała się jednym z pierwszych miejsc, w których system ustąpił bez wojskowej interwencji.
Skutek widoczny poza granicami Polski
Rocznica z 24 sierpnia przypomina, że przełomy ustrojowe często nie mają jednej daty. Czerwcowe wybory, Okrągły Stół, powstanie rządu Mazowieckiego i późniejsze reformy tworzyły ciąg decyzji. Wybór premiera był jednak momentem, w którym polityczna zmiana przestała być tylko wynikiem wyborów i weszła do centrum władzy wykonawczej.
Źródła
Formaty reklamowe wewnątrz artykułu
Reklamy wplecione między akapity najlepiej działają w układzie poziomym lub prostokątnym.
